1. Pojęcie i funkcje kontroli
Żadna zbiorowość nie może istnieć bez kontroli społecznej. Brak
jej może
spowodować rozpad danej zbiorowości. Za P. L. Bergerem możemy przyjąć, że pojęcie kontroli odnosi się do „rozmaitych środków używanych przez społeczeństwo w celu przywołania jego niesubordynowanych członków do porządku”. J. Szczepański konkretyzując te środki pisze: „ Każda grupa, każda zbiorowość społeczna rozwija szereg miar, sugestii, sposobów przekonywania, nakazów i zakazów, system perswazji i nacisków, sankcji aż do przymusu fizycznego włącznie, system sposobu wyrażania uznania, wyróżniania, nagród, dzięki któremu doprowadza zachowania jednostek i podgrup do zgodności z przyjętymi wzorami działania, do respektowania kryteriów wartości, jednym słowem – przy pomocy którego kształtuje konformizm członków. System ten nazywamy systemem kontroli społecznej”. Używając pojęcia kontrola społeczna w szerokim znaczeniu można go rozumieć jako synonim władzy, zwierzchnictwa i wpływu.